Historia przedszkola

HISTORIA PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W POLWICY

Fragment Monografii Przedszkola Publicznego w Polwicy napisanej przez dyrektora Grażynę Lichotę

Geneza i rozwój przedszkola

Działalność przedszkola w Polwicy można podzielić na dwa okresy. Pierwszy okres to lata 1978 – 1991 - Przedszkole Zakładowe przy SHR Polwica i drugi okres 1991 – 2011- Przedszkole Publiczne w Polwicy.

Przedszkole Zakładowe przy SHR Polwica

Przedszkole powstało 31.08.1978 r. przy zakładzie Stacja Hodowli Roślin w Polwicy. SHR to państwowe gospodarstwo rolne, które podlegało pod Wrocławskie Przedsiębiorstwo Hodowli Roślin i Nasiennictwa we Wrocławiu.

Przedszkole w Polwicy powstało w związku z decyzją Wrocławskiego Przedsiębiorstwa Hodowli Roślin i Nasiennictwa we Wrocławiu na wniosek dyrektora Stacji Hodowli Roślin Romualda Gierczyka. „W związku z decyzją Wrocławskiego Przedsiębiorstwa Hodowli Roślin i Nasiennictwa tworzy się dnia 31 sierpnia 1978 roku Przedszkole Zakładowe przy Stacji Hodowli Roślin w Polwicy. Ustala się następującą jej organizację: siedziba przedszkola - Polwica, liczba oddziałów - 2, liczba miejsc według normy - 50. Pracę wychowawczą w przedszkolu należy organizować zgodnie z postanowieniami zarządzenia Ministra Oświaty z 15 lutego 1965 r. w sprawie statutu przedszkola podległego Ministrowi Oświaty (Dz. Urz. Min. Ośw. Nr 6, poz. 46)”1.

Przedszkole powstało w zaadoptowanym budynku, w którym mieściły się biura SHR Polwica.

Dyrektorem przedszkola została Wanda Mikoda, powołana na stanowisko przez Gminnego Dyrektora Szkół w Domaniowie Tadeusza Steca w dniu 18.08.1978 r.

”Gminny Dyrektor Szkół w Domaniowie powołuje Obywatelkę na stanowisko Dyrektora Przedszkola Zakładowego w Stacji Hodowli Roślin w Polwicy [..]„.2 Pani dyrektor Wanda Mikoda podlegała bezpośrednio kierownikowi Zakładu Usług Socjalnych w Polwicy a pośrednio Dyrektorowi Zbiorczej Szkoły Gminnej w Domaniowie.3 Dzięki dofinansowaniu przez SHR, Pani dyrektor wyposażyła przedszkole w niezbędny sprzęt, pomoce dydaktyczne, zabawki.

Na podstawie listu Mariana Pękali4, byłego zastępcy dyrektora SHR Polwica dowiedziałam się o powstaniu przedszkola.

W Stacji Hodowli Roślin Polwica sprawy opieki socjalnej było bardzo poważnie traktowane. Przeznaczano na to znaczące nakłady finansowe. Oprócz opieki nad pracownikami, emerytami, rencistami, opieką otaczano również dzieci. Początkowo organizowano:

  • place zabaw dla dzieci w miejscowościach,
  • dziecince sezonowe w okresie wakacji,
  • dożywianie w szkole ( szklanka mleka i bułeczka),
  • dokształcanie dzieci w świetlicach,
  • kolonie i obozy dla dzieci w okresie wakacji
  • namiastkę przedszkola w zakładowym klubie w Polwicy.

W związku z dużą ilością dzieci chętnych do przedszkola z inicjatywy Danuty Gierczyk, kierownika Zakładu Socjalnego dyrekcja SHR Polwica podjęła się zorganizowania przedszkola. Dyrektorem SHR był Romuald Gierczyk, który podejmował decyzje w tych sprawach. Do tego celu przeznaczono budynek administracyjny w parku. Wymagał on kapitalnego remontu w celu dostosowania do wymogów przedszkola. Zorganizowano blok żywieniowy: kuchnię i jadalnię, sanitariaty, sale zabaw i wypoczynku dla dzieci. Urządzono na tarasie basen z podgrzewaną wodą oraz place zabaw dla dzieci. Uporządkowano park otaczający budynek na miejsce zabaw i spacerów dla dzieci. Teren ogrodzono aby zapewnić bezpieczeństwo dzieciom. Przedszkole zaczęło funkcjonować od 1978 roku. Zatrudniono personel administracyjny i nauczycieli. Dzieci codziennie były dowożone autobusem zakładowym. Dyrektorem przedszkola została Wanda Mikoda, która wraz z fachową kadrą dbała o wysoki poziom pracy przedszkola.

W okresie likwidacji państwowych przedsiębiorstw rolnych w 1993 roku podjęto starania o utrzymanie placówki, ponieważ budynek przedszkola miał być sprzedany jak inny majątek SHR. W porozumieniu z Gminą Domaniów przekazano nieodpłatnie obiekt, aby uratować to co ogromnym wysiłkiem kiedyś zorganizowano.

Na podstawie wywiadu z Panią Krystyną Brodą, starszą księgową SHR Polwica, obecnie przebywającą na emeryturze, uzyskałam informacje na temat pierwszych lat działalności przedszkola.

„Przedszkole zajmowało parter budynku, w którym mieściły się: dwie sale dydaktyczne, kuchnia, gabinet dyrektora, szatnia. Piętro zaadoptowane było na mieszkanie dla pracowników SHR. W 1986 r. rodzina zajmująca górę budynku opuściła mieszkanie. i obiekt w całości został przeznaczony na przedszkole. Dodatkowo powstały dwie sale, łazienka , szatnia i gabinet dyrektora, który przeniesiono z parteru. Do przedszkola uczęszczały jedynie dzieci pracowników gospodarstwa rolnego. .Przedszkole zakładowe podlegało pod Ministerstwo Rolnictwa . Celem utworzenia placówki było zapewnienie opieki dzieciom, których matki pracowały w SHR. Załoga wtedy liczyła około 800 osób. Rano przed godziną 7 przywożone były dzieci tzw. budami, przyczepami zabudowanymi ciągniętymi przez traktory, pod opieką pracowników , którzy razem z dziećmi przyjeżdżali do SHR Polwica. Dzieci dowożone były z miejscowości w których znajdowały się mniejsze fermy, były to: Gostkowie, Kuchary, Piskorzówek, Teodorów, Marcinkowice, Zakrzów, Zabardowice, Marszowice, Pełczyce, Kuny, Gęsice, Rynakowice .Nauczyciele i inni pracownicy przedszkola zatrudnieni byli w SHR Polwica i tam też prowadzona była cała księgowość placwki. Sprawy kadrowe prowadzone były w Urzędzie Gminy"5

Na podstawie projektu organizacyjnego na rok szkolny 1978/1979 przedszkole czynne było od godz. 6.45 do godz. 15.10 Dzieci otrzymywały trzy posiłki, które przyrządzane były w przedszkolnej kuchni : śniadanie , obiad i podwieczorek.

„Rodzice płacili tylko za wyżywienie dziecka w przedszkolu, tzn. za koszt zużycia produktów do wykonania posiłków na podstawie wykazów sporządzonych przez przedszkole. Następnie opłaty pobierane były z poborów pracowników – wspomina Pani Krystyna Broda.6

Po przejściu na gospodarkę rynkową na podstawie ustawy z 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwa Rolne zostały zlikwidowane, a ich majątek został przejęty przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych). Tak też stało się ze Stacją Hodowli Roślin. Gospodarstwa, które nie zostały sprzedane lub wydzierżawione były w zarządzie Agencji Rolnej Skarbu Państwa i zarządzane przez administratorów wyznaczonych przez Agencję. Ostatecznie PGR-y zlikwidowano 31 grudnia 1993 roku. Następnie dążono do sprzedaży lub dzierżawy gospodarstw i majątku towarzyszącego gospodarstwom takim jak: mieszkania, ośrodki wczasowe, baza socjalna itp.7 Budynek przedszkola po likwidacji SHR przejęła Agencja Rolna Skarbu Państwa .Na bazie zlikwidowanego SHR Polwica powstała w 1992 r. Spółka AGROPOL. Inne mniejsze fermy sprzedano lub wydzierżawiono.

Archiwum Zakładowe Agencji Nieruchomości Rolnej Oddział Terenowy we Wrocławiu, w piśmie Nr SO-A-0138-5-2/86/10/JU z dnia 20.10.2010 r. informuje, że nie posiada w zasobie dokumentacji technicznej dotyczącej budynku i terenu przedszkola oraz nie posiada dokumentacji z okresu utworzenia Przedszkola Zakładowego.

Przedszkole Publiczne w Polwicy

Na mocy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty utrzymanie wszystkich przedszkoli stało się zadaniem własnym gminy. W związku z tym w 1991 r. organem prowadzącym Przedszkole w Polwicy stała się Gmina Domaniów. Księgowość przedszkola zaczął prowadzić Urząd Gminy. Rada Pedagogiczna przedszkola uchwaliła Statut przedszkola. Od tej chwili placówka otrzymała status przedszkola publicznego.

Od 1991 roku do przedszkola mogły uczęszczać dzieci z całej gminy Domaniów. Rekrutacja dzieci odbywała się na zasadzie powszechnej dostępności.

Tymczasowy Zarządca Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w Polwicy8 z dnia 16.04.1993 r. r. powołał zespół spisowy dla Przedszkola. Komisja w dniu 31.05.1993 r. dokonała inwentaryzacji zdawczo - odbiorczej artykułów żywnościowych i materiałów nietrwałych, które następnie przekazano dla Gminy Domaniów.

Na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 04.08.1993 r. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy we Wrocławiu przekazała nieodpłatnie budynek przedszkola dla Gminy Domaniów. „ Małgorzata Zuber działająca w imieniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy we Wrocławiu, w trybie art. 42 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw daruje Gminie Domaniów zabudowaną działkę nr 99/14 o pow. 0,4861ha. Andrzej Piorun i Józef Listwan darowiznę tę na rzecz Gminy Domaniów – przyjmują”9. Na wyżej wymienionej działce według § 1 Aktu Notarialnego10 znajduje się przedszkole i garaż. Na podstawie § 9 Akt Notarialnego” strony oświadczają, że pracownicy przedszkola zatrudnieni w dniu przejęcia obiektu wynagradzani będą przez Urząd Gminy Domaniów”11.

Dnia 23 września 1994 r. na mocy Uchwały nr VIII/34/94 Rada Gminy w Domaniowie nadała Statut dla Przedszkola Publicznego w Polwicy.

W latach dziewięćdziesiątych w Polsce w związku z przejmowaniem przedszkoli przez gminy i miasta nastąpił znaczny spadek ilości przedszkoli z powodu likwidacji placówek. Masowa likwidacja nie zawsze była wynikiem braku dostatecznych środków niezbędnych do ich funkcjonowania i małej ilości dzieci uczęszczających do przedszkola. Brak odpowiedniej presji społecznej i słaba kontrola dotycząca realizacji wyborczych postulatów oraz zbyt niski poziom znajomości potrzeb małych dzieci powodowały niejednokrotnie wiele błędnych decyzji o likwidacji przedszkoli.

Pierwsze próby likwidacji Przedszkola Publicznego w Polwicy nastąpiły w 1995 roku . Na sesji Rady Gminy Domaniów dnia 21 grudnia 1995 r. podjęto uchwałę w sprawie postawienia w stan likwidacji placówki. Wnioskodawcą likwidacji przedszkola był Zarząd Gminy. „Powodem podjęcia takiej decyzji jest znikoma ilość dzieci uczęszczających do tego przedszkola, co powoduje bardzo wysokie koszty utrzymania w przeliczeniu na jednego wychowanka”12- motywuje przewodniczący Zarządu Gminy. W obronie przedszkola wypowiadała się dyrektor przedszkola oraz przewodnicząca Rady Rodziców przy przedszkolu. Przeciwko likwidacji przedszkola byli również niektórzy radni ówczesnej władzy. „Reasumując dyskusję wójt gminy stwierdził, że podstawowym założeniem planu budżetu jest przeznaczenie znacznej części dochodów na utrzymanie szkół i administracji w związku z przejęciem szkół z dnia 01.01.1996 r. jako zadanie własne, co rzutuje na poziom wydatków bieżących i minimalizuje wydatki inwestycyjne. W ramach szukanych oszczędności Rady Gminy nie stać na >luksus utrzymania przedszkola w Polwicy"13.

Na sesji Rady Gminy dnia 25.04. 1996 roku wysunięto wniosek o uchylenie uchwały w sprawie postawienia w stan likwidacji Przedszkola Publicznego w Polwicy. W wyniku głosowania wniosek został przyjęty. Przedszkole pozostało. W obronie przedszkola wypowiadała się dyrektor przedszkola i zaproponowała program oszczędnościowy poprzez zmniejszenie zatrudnienia, zmniejszenia wydatków na zabawki i pomoce dydaktyczne, zwiększenia odpłatności za przedszkole przez rodziców oraz szukanie sponsorów. Przewodnicząca Rady Rodziców w imieniu rodziców zadeklarowała pomoc dla przedszkola w zakupie zabawek i pomocy dydaktycznych , szukanie sponsorów oraz pomoc w wykonaniu drobnych napraw14.

Dalsze próby likwidacji przedszkola w Polwicy nastąpiły w 2000 roku. Przewodniczący Zarządu Gminy pisze w piśmie do Kuratora Oświaty we Wrocławiu i do dyrektora przedszkola „ Zawiadamiam, że Zarząd Gminy na posiedzeniu w dniu 12.12.2000 r. przyjął projekt uchwały Rady Gminy Domaniów o likwidacji Przedszkola Publicznego w Polwicy. O zamiarze likwidacji tej placówki w imieniu Zarządu Gminy poinformowałem radę Gminy na sesji Rady Gminy Domaniów w dniu 15.12.2000 r.”15

Następna próba likwidacji przedszkola to rok 2001. W uzasadnieniu do projektu uchwały w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego w Polwicy, przewodniczący Zarządu Gminy pisze „W roku szkolnym do Przedszkola Publicznego w Polwicy zapisanych jest 35 dzieci […] Przedszkole zatrudnia 3 nauczycieli i 3 pracowników obsługi Ogólny koszt utrzymania przedszkola w 2000 r. wyniósł 155.000 zł, w tym z budżetu gminy 148.600 zł . Udział rodziców z tytułu opłat 8.000 zł . […..]. W związku z bardzo trudną sytuacją finansową gminy wynikłą w szczególności z finansowania oświaty w latach 2001 - 2006 gminy nie stać na dalsze utrzymanie tej placówki”16.

Rodzice dzieci uczęszczających do przedszkola nie zgadzali się z likwidacją placówki za wszelką cenę chcieli to przedszkole utrzymać. Do rodziców dołączyli się pracownicy przedszkola. Szukano sponsorów, organizowano imprezy z których dochód przeznaczony był na zakup zabawek i pomocy dydaktycznych. Pracownicy sami w okresie wakacji malowali pomieszczenia, odnawiali meble i sprzęt. Rodzice pomagali w różnych pracach , takich jak: malowanie urządzeń, koszenie trawy, grabienie liści, drobne naprawy. W celu oszczędności i niskich kosztów utrzymania przedszkola zredukowano kadrę do minimum. Organizowano wiele imprez dla dzieci, które nie uczęszczały do przedszkola: festyny, bale karnawałowe, mikołajki, ferie, teatrzyki. Zaczęto promować przedszkole w środowisku poprzez różne plakaty, ogłoszenia, artykuły w gazecie, dni otwarte w placówce, imprezy.

Na temat przedszkola w Polwicy napisał redaktor Wiadomości Oławskich w artykule „Rodzice bronią przedszkola. Przedszkole naprawdę domowe”. „Zakusy na likwidację przedszkola w Polwicy trwają od sześciu lat, kiedy AGRO-POl, spółka powstała w miejsce byłego PGR, zaczęła pozbywać się zbędnego majątku, w tym budynku przedszkola. Stał się ono mieniem komunalnym i koszty jego utrzymania ponosi gmina [….] To jedyne przedszkole w gminie. Było tu od < od zawsze> - mówi Janina Kawałko. – Dzisiaj chodzi tu mój wnuczek. I nie wyobrażam sobie, że tego przedszkola mogłoby nie być. [ ….] – Chcemy utrzymania przedszkola. Będziemy w tej sprawie występować do radnych i władz gminy. Robimy to dla naszych dzieci i dla dzieci w ogóle – mówi Dorota Maciejewska z Rady Rodziców przy przedszkolu. Zamierzamy zorganizować tu, na miejscu spotkanie Gminnej Komisji Oświaty oraz władz gminnych z rodzicami.[….].- Jeżeli przedszkole zostanie zlikwidowane, to budynek z pewnością pójdzie na przetarg – twierdzi Dorota Maciejewska. - To ładny obiekt, położony w starym parku. Pieniądze ze sprzedaży prędko się skończą, a w gminie już nigdy nie powstanie inne miejsce, gdzie nasze maluchy będą się przygotowywać do szkoły i mile spędzać czas”17.

Podczas nadzwyczajnej sesji Rady Gminy Domaniów w dniu 28 maja 2001 r. Rada zdecydowała o utrzymaniu przedszkola w Polwicy „Ostatecznie 4 radnych głosowało za likwidacją przedszkola, 8 było przeciw a trzech wstrzymało się od głosu. W kuluarach padały głosy, że likwidacja jedynego przedszkola w gminie Domaniów jest tylko kwestią czasu, gdyż ciągle spada liczba dzieci, które mogłyby tam chodzić”18.

Przedszkole pozostało i działa do tej pory. Liczba dzieci zwiększyła się do około 70. Natomiast z powodu dużej ilości dzieci chętnych do przedszkola na terenie gminy powstała jeszcze jedna placówka publiczna w Danielowicach.

Po wielu latach przedszkole w Polwicy zrobiło się popularne w Gminie i rodzice chętnie zapisują swoje dzieci. Władze Gminy również widzą potrzebę edukacji dzieci w wieku przedszkolnym.


1Wicekurator Jan Marzec, Orzeczenie w sprawie utworzenia przedszkola w Polwicy z dnia 20.08.1978 r

2Gminny Dyrektor Szkół Tadeusz Stec, Powołanie na stanowisko z dnia 18.08. 1978 r.

3Zakres obowiązków i odpowiedzialności Dyrektor Wandy Mikody z dnia 02.05.1979 r.

4List Mariana Pękali, byłego zastępcy dyrektora SHR Polwica z dnia 16.05.2011 r.

5Wywiad z Panią Krystyną Brodą, starszą księgową SHR Polwica, dnia 10.03.2011 r.

6Tamże

7http: //pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwowe_Gospodarstwo_Rolne, zmodyfikowano 13:48, 22.04.2011, data dostępu 04.05.2011

8Zarządzenie nr 2/93 Tymczasowego Zarządcy Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa z dnia 16.04.1993 r.

9Akt Notarialny, Nr 1562/1993 r. z dnia 04.08.1993 r. § 3

10Tamże, § 1

11Tamże, § 9

12Protokół Rady Gminy Domaniów z dnia 21.12.1995 r. s.9

15Pismo Zarządu Gminy Domaniów do Zbigniewa Paśko Wojewódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 21.12.2000 r.

16Projekt uchwały Rady Gminy Domaniów sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego w Polwicy

17Adam Sieczka, Rodzice bronią przedszkola. Przedszkole naprawdę domowe,” Gazeta Powiatowa. Wiadomości Oławskie” z 2001, Nr 8, s. 9

18Adam Sieczka,Przedszkole zostaje, „Gazeta Powiatowa. Wiadomości Oławskie”.

Copyright 2012© Przedszkole Publiczne w Polwicy, Projekt strony ITFirm.pl